Firma Wiatreo, oficjalny przedstawiciel TURBOCENTRAS UAB w Polsce, specjalizujący się w regeneracji turbosprężarek oraz diagnostyce komponentów turbo, obserwuje te zmiany bezpośrednio w praktyce serwisowej oraz diagnostyce nowoczesnych jednostek napędowych. Globalne raporty rynku turbocharger systems pokazują, że wartość sektora przekroczyła już 23 mld dolarów, co bezpośrednio wiąże się z rozwojem silników o wysokiej sprawności cieplnej i dalszym zaostrzeniem norm emisji spalin.
Dlaczego mikroluz wirnika stał się krytyczny dla nowoczesnych turbosprężarek
W starszych konstrukcjach niewielkie odchylenia pracy wirnika przez długi czas nie wpływały istotnie na stabilność układu turbo. Współczesne turbosprężarki pracują jednak przy znacznie wyższych prędkościach obrotowych i dużo mniejszym marginesie tolerancji geometrycznych, dlatego nawet niewielkie zaburzenie wyważenia zaczyna wpływać na stabilność całego układu wirującego. Przy takich prędkościach obrotowych nawet niewielkie zaburzenia wyważenia zaczynają wpływać na stabilność pracy wału oraz zachowanie rotora pod obciążeniem przejściowym.
W praktyce właśnie dlatego parametry takie jak dopuszczalny luz turbiny wymagają dziś znacznie dokładniejszej oceny niż jeszcze kilkanaście lat temu. W takich warunkach nawet minimalne odchylenia geometrii wirnika mogą prowadzić do:
- wzrostu amplitudy drgań rezonansowych;
- zmiany osi pracy wału;
- lokalnych przeciążeń układu wirującego;
- zaburzenia stabilności wału pod obciążeniem przejściowym;
- przyspieszonego zużycia komponentów roboczych turbiny.
W praktyce oznacza to znacznie większą podatność współczesnych turbosprężarek nawet na minimalne odchylenia geometrii i stabilności pracy układu wirującego.
Dlaczego współczesne turbosprężarki stały się krytycznie zależne od stabilności filmu olejowego
W nowoczesnych turbosprężarkach film olejowy nie odpowiada już wyłącznie za smarowanie, lecz za utrzymanie warstwy hydrodynamicznej oddzielającej wał od układu łożyskowego pod wysokim obciążeniem cieplnym. Według analiz publikowanych przez Brunel University nawet do 50% uszkodzeń turbosprężarek jest bezpośrednio związanych z degradacją właściwości smarnych oleju oraz zaburzeniem parametrów smarowania.
W nowoczesnych jednostkach degradacja filmu olejowego najczęściej rozwija się według powtarzalnego schematu:
- Lokalnie przegrzana część centralna zaczyna szybciej degradować lepkość oleju.
- Wzrost temperatury powoduje karbonizację i odkładanie nagaru w kanałach olejowych/
- Ograniczony przepływ osłabia warstwę hydrodynamiczną wokół wału.
- Układ łożyskowy zaczyna pracować przy większym obciążeniu kontaktowym.
- Przyspieszone zużycie części centralnej zwiększa ryzyko uszkodzenia łożysk i uszczelnień.
W nowoczesnych jednostkach downsizingowych ta sekwencja zachodzi szybciej niż w starszych generacjach silników, szczególnie przy zmiennym obciążeniu i po gwałtownym wyłączeniu rozgrzanego układu turbo.
Dlaczego systemy emisji spalin zmieniły warunki pracy współczesnych turbosprężarek
Współczesne układy emisji spalin znacząco zmieniły charakter przepływu i warunki termiczne pracy nowoczesnych turbosprężarek.
| Element układu | Co zmienia wewnątrz turbosprężarki | Mechaniczny efekt dla układu turbo |
| DPF regeneration | okresowe skoki temperatury gazów spalinowych | przeciążenie cieplne części gorącej |
| EGR | większa ilość sadzy i cząstek stałych w przepływie spalin | szybsze odkładanie osadów |
| VGT | praca mechanizmu przy większej ilości nagaru | ograniczenie płynności ruchu kierownic |
| częste cykle miejskie | wielokrotne krótkie zmiany temperatury i przepływu | niestabilna praca części centralnej |
| wysoka recyrkulacja spalin | zaburzenie charakterystyki przepływu gazów wydechowych | większa podatność układu na zanieczyszczenia |
Najbardziej widoczne jest to w nowoczesnych układach VGT, gdzie nawet niewielkie odkładanie osadów może stopniowo ograniczać precyzję pracy układu VGT pod obciążeniem.
Artykuł sponsorowany